अष्ट्रेलियाभर आउँदो नोभेम्बर 2025 देखि सडक यातायात नियमहरू ठूलो रूपमा कडाइ हुने निश्चित भएको छ। नयाँ परिवर्तनहरूको केन्द्रमा ७० वर्ष वा त्यस माथिका सिनियर ड्राइभरहरू छन्, जसका लागि स्वास्थ्य परीक्षण, दृष्टि परीक्षण र प्रत्यक्ष (in-person) लाइसेन्स नवीकरण अनिवार्य बनाइनेछ। यस्तै, अन्य सबै उमेर समूहका चालकहरूलाई पनि कडाइका नियम—डिमेरिट पोइन्ट, सिटबेल्ट क्यामेरा, डिस्ट्र्याक्सन ड्राइभिङ–सम्बन्धी नियम—कठोर रूपमा लागू हुनेछ।
सिनियर ड्राइभरलाई लक्षित कडा नियम
१) अनिवार्य स्वास्थ्य (मेडिकल) परीक्षण
७० वर्ष वा बढी उमेरका ड्राइभरले हरेक लाइसेन्स नवीकरणमा डाक्टरबाट विस्तृत स्वास्थ्य परीक्षण गराउनु पर्नेछ। यसमा दृष्टि, प्रतिक्रिया क्षमता (reflexes), हृदय–स्वास्थ्य, औषधि सेवनको प्रभाव जस्ता सूचक समावेश हुनेछन्।
२) अनिवार्य दृष्टि (Eyesight) परीक्षण
उमेरसँगै दृष्टि कमजोर हुने सम्भावना उच्च हुने भएकाले अब प्रत्येक नवीकरणमा आँखा परीक्षण अनिवार्य हुनेछ। परीक्षणमा असफल भएमा सुधारका उपाय वा ड्राइभिङ सीमित (conditional licence) हुन सक्छ।
३) अनलाइन होइन, प्रत्यक्ष नवीकरण
२०७०+ उमेर समूहलाई अब धेरै अवस्थामा अनलाइनबाट नवीकरण गर्न दिइने छैन। तिनले प्रत्यक्ष यातायात कार्यालय (जस्तै VicRoads, Service NSW) मा उपस्थित भई परीक्षण र कागजपत्र पूरा गर्नुपर्नेछ।
४) लाइसेन्स अवधि छोटिने
कसै–कसै राज्यहरूमा ७० वर्ष माथिको लाइसेन्स अवधि घटेर १ वर्ष वा २ वर्ष मात्र हुनेछ, ताकि नियमित स्वास्थ्य मूल्यांकन गर्न सकियोस्।
५) स्वास्थ्यका कारण ‘ड्राइभिङ सीमित’ हुन सक्ने
६० वर्षभन्दा माथि र निश्चित स्वास्थ्य समस्या भएका ड्राइभरलाई रातमा नचलाउन, छोटो दूरीमा मात्र चलाउन वा निश्चित क्षेत्रसम्म मात्र चलाउन पाइने conditional licence दिइन सक्छ। डाक्टरले ‘उपयुक्त’ भनेमा मात्रै छूट (exemption) सम्भव हुनेछ।
६) डिमेरिट पोइन्ट कडाइ
सिनियर ड्राइभरलाई समेत अब पोइन्ट जम्मा हुन नदिइनेछ। धेरै पोइन्ट भएमा तुरुन्त समीक्षा, चाँडै लाइसेन्स निलम्बन वा रद्द हुन सक्छ।
सबै चालकलाई असर गर्ने प्रमुख परिवर्तन
• कडा जरिवाना र लाइसेन्स रद्द नियम (१० नोभेम्बर २०२५ देखि)
डिमेरिट पोइन्ट धेरै जम्ने, बारम्बार नियम उल्लंघन गर्ने वा जरिवाना नतिर्ने चालकको लाइसेन्स तुरुन्त रद्द वा निलम्बन गर्न सकिनेछ।
• डिस्ट्र्याक्सन ड्राइभिङमा कारवाही
गाडी चलाउँदा मोबाइल चलाउने, खानपान गर्ने, भ्यापिङ गर्ने, ध्यान विचलित गर्ने कुनै पनि क्रियाकलापमा कडा निगरानी हुनेछ।
P-plate र परिवारका कार चालकमा विशेष कडाइ लागू हुनेछ।
• सिटबेल्ट क्यामेरा प्रवर्तन
हाई–रिस्क क्षेत्रहरूमा स्वचालित सिटबेल्ट क्यामेरा सञ्चालनमा आउनेछ। सिटबेल्ट नलगाएको पुष्टि भएमा बिना रोकावट सीधा जरिवाना पठाइनेछ।
• ई-बाइकमा नयाँ प्रतिबन्ध
सहरका व्यस्त क्षेत्र—विशेषगरी पदयात्री भीड हुने—मा ई-बाइकको गति सीमा घटाइनेछ र केही ठाउँमा सीधा प्रतिबन्धसमेत लाग्न सक्छ।
नेपाली सिनियर नागरिकका लागि सन्देश
अष्ट्रेलियामा बस्दै आएका नेपाली समुदायका सिनियर नागरिकलाई आफ्नो लाइसेन्स नवीकरण मिति भन्दा धेरै अघि नै:
-
आफ्नो राज्य/प्रदेश (VicRoads, Service NSW, TMR Queensland आदि) सँग सम्पर्क गर्न,
-
मेडिकल तथा आँखाको परीक्षण बुक गर्न,
-
नवीकरण प्रक्रिया पूरा गर्न तयारी राख्न,
सिफारिस गरिएको छ। आँखा वा स्वास्थ्य परीक्षण मा ढिलाइ भएमा लाइसेन्स स्वतः रद्द हुने जोखिम समेत रहन्छ।
क्विन्सल्यान्ड जस्ता राज्यहरूले “Seniors On The Road” नामक नि:शुल्क तालिम–अभियान पनि सञ्चालन गर्दैछन्, जसले वृद्ध चालकलाई सुरक्षित रूपमा ड्राइभिङ गर्न सहयोग पुर्याउँछ।
