प्रमोद के सोनी: मेलबर्नका प्रसिद्ध गल्लीहरूमा अहिले सन्नाटा छाएको छ। जहाँ पहिले हर्षोल्लासपूर्ण भीड हुन्थी, त्यहाँ अब पसलहरू समयअगावै बत्ती निभाउँदैछन्। कफीको सुगन्धले भरिने सडकहरूमा अब निराशाको गन्ध फैलिएको छ। भिक्टोरियाको व्यापारिक धड्कनले अहिले अस्वस्थ संकेत दिइरहेको छ — राज्यका सयौं व्यवसायहरू अभूतपूर्व संकटमा परिरहेका छन्। महँगी, बढ्दो खर्च, र महामारीपछिको दीर्घ प्रभावले गर्दा साना व्यवसायीहरू थिचिँदै गएका छन्, तर उनीहरू भन्छन्, “सरकार त उदासीन छ।”
भिक्टोरिया चेम्बर अफ कमर्सका ताजा विवरणले चिन्ताजनक अवस्था देखाएको छ। राज्यका करिब ३० प्रतिशत साना व्यवसायहरूले आगामी एक वर्षभित्र बन्द हुने सम्भावना औंल्याएका छन्। सञ्चालन खर्चमा लगातार वृद्धि, स्थिर उपभोक्ता खर्च, र बजारमा घट्दो मागले उनीहरूलाई अस्तित्वको सङ्घर्षमा धकेलेको छ। सबैभन्दा ठूलो चोट भने हस्पिटालिटी क्षेत्रमा परेको छ — रेस्टुरेन्ट र क्याफेहरूमा आम्दानी महामारीअघिको तुलनामा ५० प्रतिशतसम्म घटेको अनुमान गरिएको छ।
फिट्जरॉयकी क्याफे व्यवसायी सारा जेन्निङ्स भन्छिन्, “हामीले लकडाउनका सबै कठिनाइ पार गर्यौं, तर अहिले प्रणालीले हामीलाई बिर्सिएको महसुस हुन्छ। सामग्रीदेखि बिजुली र ग्याससम्म सबैको मूल्य बढेको छ। हामीले सम्भव हदसम्म सह्य गर्यौं, तर अब सहयोग बिना यो सम्भव छैन।”
तथ्यांकले पनि उनीहरूको पीडा पुष्टि गर्छ। भिक्टोरियामा मुद्रास्फीति गत दुई दशककै उच्च स्तरमा पुगेको छ। आवश्यक वस्तुहरू र सेवाहरूको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ। बिजुली र ग्यासको बिलमा २० प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको छ भने, रेस्टुरेन्ट र क्याफेहरूको लागि कच्चा सामग्रीमा १५ प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि भएको छ। यो महँगीको आँधीले साना व्यवसायीहरूलाई आर्थिक रूपमा असह्य अवस्थासम्म पुर्याएको छ।
तर यो समस्यामा सरकारको प्रतिक्रिया व्यवसायीहरूका लागि सान्त्वनादायी देखिएको छैन। भिक्टोरिया साना व्यवसाय संघका अध्यक्ष मार्क थम्पसन भन्छन्, “हामीले तथ्य पेस गर्यौं, संघर्ष देखायौं, तर प्रतिक्रिया अत्यन्तै कमजोर रह्यो। निर्णयकर्ता र वास्तविक व्यवसायबीच ठूलो दूरी छ।”
सरकारले केही राहत कार्यक्रम ल्याएको भए पनि, त्यसको प्रभावशीलता र दायरा दुवैमाथि प्रश्न उठेका छन्। उदाहरणका लागि, Business Recovery Grant Program मार्फत राहत पाउने अपेक्षामा रहेका धेरै व्यवसायीहरू अझै प्रतीक्षामा छन्। खुद्रा व्यवसाय चलाउने एम्मा कोलिन्स भन्छिन्, “हामी महिनौं पर्खिरहेछौं। राहत कार्यक्रमको अर्थ तत्काल सहयोग हुनुपर्छ, ढिलो प्रतिक्रियाले कुनै अर्थ राख्दैन।”
यद्यपि साना व्यवसाय मन्त्री जेन रोबर्ट्सले भनेकी छन्, “हामी आर्थिक अवस्थालाई नजिकबाट मूल्याङ्कन गर्दैछौं र व्यवसाय समुदायलाई आवश्यक सहयोग प्रदान गर्ने प्रतिबद्धता राख्छौं। सबै व्यवसायीहरूलाई उपलब्ध स्रोतहरू प्रयोग गर्न आग्रह गर्दछौं।” तर व्यवसायीहरूमा अझै विश्वासको कमी छ। उनीहरू भन्छन्, सरकारले वास्तविक आवश्यकता र जमीनको अवस्था बुझ्न सकेको छैन।
व्यवसायीहरूका माग स्पष्ट छन् — कर छुट, बिजुली र ग्यासमा तत्काल अनुदान, र दीर्घकालीन आर्थिक सुधार योजना जसले भविष्यका संकटहरू सामना गर्न सकियोस्। उनीहरूको भनाइमा, अहिलेका राहत कार्यक्रमहरू छोटो अवधिका अस्थायी समाधान मात्र हुन्, जसले गहिरो संरचनात्मक समस्यालाई सम्बोधन गर्न सक्दैन।
भिक्टोरियाको व्यापार संकट केवल आर्थिक तथ्य वा चार्टको विषय होइन। यो सपना, पसिना र परिवारहरूको संघर्षको कथा हो। हरेक बन्द हुने पसलसँग एउटा परिवारको रोजगारी, आशा र भविष्य पनि हराइरहेको छ। जब सरकारले साना व्यवसायको आवाज सुन्दैन, त्यो केवल आर्थिक कमजोरी होइन — सामाजिक असमानताको लक्षण पनि हो।
अब राज्यले आफ्नो प्राथमिकता पुनः सोच्नुपर्ने समय आएको छ। यदि तत्काल र ठोस कदम चालिएन भने, भिक्टोरियाको उद्यमशीलता र स्थानीय व्यवसाय संस्कृतिको आत्मा नै हराउने खतरा छ। सरकारको जिम्मेवारी अब केवल आर्थिक नीतिमा सीमित छैन — यो समुदायको भविष्य बचाउने प्रश्न बनेको छ।
संकट गहिरिँदै गएको छ, तर अझै पनि आशा बाँकी छ। सही निर्णय, समयमै कदम, र सहानुभूतिपूर्ण नेतृत्वले मात्र भिक्टोरियाको व्यवसाय क्षेत्रलाई पुनर्जीवित गर्न सक्छ। किनभने यो केवल व्यापारको प्रश्न होइन — यो भिक्टोरियाको जीवनशैली, पहिचान र भविष्यको लडाइँ हो।
