क्वीन्सल्यान्ड हेल्थ विभागमा डेटा एनालिस्टको रूपमा कार्यरत एक महिला इरानका एक वरिष्ठ कूटनीतिज्ञकी छोरी भएको खुलासा भएको छ। संबन्धित महिला पहिले अस्ट्रेलियन नागरिकता प्राप्त गरिसकेकी छन्।
महिलाका बाबु, जो इरानका कूटनीतिज्ञ हुन्, अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय अन्वेषकहरूद्वारा लेबनन-आधारित हेब्जुल्लाह संगठनलाई आर्थिक सहायता पुर्याउने भनिएको एक विस्तृत अन्तर्राष्ट्रिय धन-शोधन सञ्जालसँग जोडिएको बताइएको छ।
यो खुलासा अस्ट्रेलियाको सार्वजनिक प्रशासनमा विदेशी हस्तक्षेपको जोखिमबारे नयाँ चिन्ता जागृत गरेको छ र सरकारी कर्मचारीहरूको सुरक्षा स्क्रिनिङ प्रक्रियाको कडाईबारे सवाल उठाएको छ।
राष्ट्रिय सुरक्षा अधिकारीहरूले स्पष्ट गरेका छन् कि ती डेटा एनालिस्ट स्वयं किनबा कुनै अवैध गतिविधिमा संलग्न भएको, किनबा अस्ट्रेलियामा कुनै राष्ट्रीय सुरक्षा उल्लङ्घन गरेको भन्ने कुनै सार्वजनिक प्रमाण छैन। उनीमाथि कुनै आपराधिक आरोप पनि लगाइएको छैन र उनी अधिकार संरक्षण अन्तर्गत छन्।
तथापि, उनका बाबुको अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक अपराधसँगको सम्बन्धले अस्ट्रेलियाको सार्वजनिक स्वास्थ्य प्रणालीमा तत्कालीन सुरक्षा चिन्ता पैदा गरेको छ।
हेब्जुल्लाह, जो लेबनन-आधारित शिया राजनीतिक र सैनिक संगठन हो, अस्ट्रेलिया, अमेरिका, कनाडा, युरोपीय संघ र अन्य पश्चिमी राष्ट्रहरूद्वारा आतंकवादी संगठनको रूपमा आधिकारिकरूपमा सूचीबद्ध गरिएको छ।
संगठनलाई इरानको क्रान्तिकारी गार्ड्स कोर (IRGC-QF) द्वारा व्यापक आर्थिक, सैनिक र राजनीतिक सहायता प्रदान गरिन्छ। अमेरिकी राजस्व विभाग र आन्तर्राष्ट्रिक प्रवर्तन निकायहरूले लामो समयदेखि इरानी राज्य कर्मचारीहरू, कूटनीतिज्ञहरू र निजी प्रतिनिधिहरूद्वारा परिचालित अवैध वित्तीय सञ्जालमाथि नजर राखिरहेका छन्।
त्यस्ता सञ्जालहरूले आन्तर्राष्ट्रिक बैंकिङ प्रणाली, अनौपचारिक मुद्रा विनिमय, व्यापार-आधारित धन-शोधन र मोर्चा कम्पनीहरू दुरुपयोग गरेर दश लाखौं डलर हेब्जुल्लाहमा पठाउने गरेको अमेरिकी खुफिया एजेन्सीहरूले दस्तावेज गरेका छन्। २०२५-२०२६ मा, अमेरिकी राजस्व विभागले IRGC-QF सम्बन्धी वित्तीय सञ्जालमाथि नयाँ प्रतिबन्ध लगाउँदै, हेब्जुल्लाहका तर्फ १ अरब डलरभन्दा बढी हस्तान्तरणको कथा रहेको जनाएको छ।
क्वीन्सल्यान्ड हेल्थ जस्ता प्रादेशिक स्वास्थ्य विभागहरूमा डेटा एनालिस्ट, आईटी विशेषज्ञ र प्रशासकीय कर्मचारीहरूले प्रायः नागरिकको व्यक्तिगत स्वास्थ्य डेटा, जनसांख्यिकीय सूचना, अस्पताल सञ्चालन प्रणाली र संवेदनशील सरकारी अभिलेखहरूसँग काम गर्छन्।
अस्ट्रेलियाका कानूनमा, यस्ता पदहरूमा नियुक्तिका लागि सामान्य पुलिस पृष्ठभूमि जाँच (National Police Certificate) अनिवार्य हुन्छ। तथापि, उच्च-स्तरीय राष्ट्रिय सुरक्षा मंजूरी (security clearance) प्रायः राज्य-स्तरीय स्वास्थ्य विभागको डेटा भूमिकामा आवश्यक नहुन्छ।
विदेश मामिला र व्यापार विभाग (DFAT) का अधिकारीहरूले हाल इरान, चीन र अन्य संदेहास्पद शक्तिहरूसँग आधिकारिक वा पारिवारिक सम्बन्धहरू भएका व्यक्तिहरूमाथि कडा निगरानी राख्न आह्वान गरिरहेका छन्। विशेषगरी, इरानी क्रान्तिकारी गार्ड्स, खुफिया निकाय वा विदेश मन्त्रालयमा परिवारका सदस्य भएका यस्ता व्यक्तिहरूको अस्ट्रेलियन नागरिकता र सार्वजनिक रोजगार अधिका समेत प्रश्नको सामनामा छ।
इरानी-अस्ट्रेलियन सहयोग गठन (AICA) र अन्य नागरिक समूहहरूले नियमित रूपमा अस्ट्रेलियाली अधिकारीहरूलाई चेतावनी दिँदै आएका छन् कि इरानी सरकारसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू, विशेषगरी सरकारी अधिकारीहरूका परिवारका सदस्यहरू, अस्ट्रेलियामा निवास गरी गैर-कानुनी निगरानी, धम्की र हस्तक्षेप गरिरहेका हुन सक्छन्।
पछिल्लो वर्षहरूमा, इरान्यात अस्ट्रेलियन सक्रिय कार्यकर्ता र मानवअधिकार वकिलहरूलाई अस्पष्ट गोली चलेको घटना, अनुगमन र मृत्युको धम्की मिलेको भन्ने घटनाहरू दर्ज भएका छन्।
२०२३ को अस्ट्रेलियन सिनेट जाँच अनुसार, इरानी राजदूतावास र सांस्कृतिक संगठनहरू विरोधी अपचार गतिविधि, निगरानी र विदेशी हस्तक्षेपका लागि सन्दिग्ध रूपमा दुरुपयोग गरिँदै आएको उल्लेख गरिएको छ।
क्वीन्सल्यान्ड हेल्थ विभागले अहिलेसम्म यस विषयमा सार्वजनिक वक्तव्य जारी गरेको छैन। विभागका प्रवक्ताले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।
अस्ट्रेलियाको विदेश मामिला र व्यापार विभाग (DFAT) का पक्षबाट भने विदेशी हस्तक्षेपको विरुद्धमा सतर्क भएको र राष्ट्रीय सुरक्षा जोखिमलाई गम्भीरतापूर्वक लिइएको बताइएको छ।
DFAT को हाल को रुख अनुसार, “अस्ट्रेलिया विदेशी हस्तक्षेपको खतरालाई गम्भीरतापूर्वक लिन्छ र कुनै पनि परिस्थितिमा विदेशी राज्यहरूद्वारा शान्तिपूर्ण प्रदर्शन दबाउने, विचार-स्वतन्त्रता दबाउने, किंवा अस्ट्रेलियाली समुदायको विरुद्धमा निगरानी, उत्पीडन र धम्कीका प्रयास सहन गर्दैन।”
यो खुलासा अस्ट्रेलियाको सार्वजनिक प्रशासनमा विदेशी राजनीतिक सम्बन्धको उपस्थितिबारे एक व्यापक चिन्ता पुनः जागृत गरेको छ। अगामी सप्ताहमा अपेक्षा गरिएको छ कि:
संघीय सुरक्षा समितिहरूले सार्वजनिक सेवामा समान सन्दर्भहरू खोजीको निर्देश दिन सक्छन्
राज्य र संघीय सरकारहरूले सरकारी कर्मचारी रोजगार मानदण्डमा कडाई गर्न सक्छन्
विधिमण्डलहरूले राजनीतिकरूपमा उजागर व्यक्तिहरू (Politically Exposed Persons – PEPs) का सन्दर्भमा स्क्रिनिङ सम्बन्धी कानुन पुनरीक्षण गर्न सक्छन्
स्रोत सन्दर्भ
यो विश्लेषण निम्न आधारहरूमा तैयार गरिएको हो:
अमेरिकी राजस्व विभाग (U.S. Treasury Department): Hezbollah वित्तीय सञ्जाल र IRGC-QF सम्बन्धी प्रतिबन्धहरु (२०२५-२०२६)
अस्ट्रेलिया विदेश मामिला र व्यापार विभाग (DFAT): विदेशी हस्तक्षेपसम्बन्धी सार्वजनिक बयान
SBS News: “Penny Wong has defended stance on Iran, after plot targeting diplomat revealed” (अप्रिल २०२५)
The Australia Today: “Daughter of sanctioned Iranian General granted Australian residency” (फेब्रुअरी २०२६)
अस्ट्रेलियन सिनेट इनक्वायरी: २०२३ को विदेशी हस्तक्षेप सम्बन्धी प्रतिवेदन
क्रिमिनल कोड एक्ट १९९५ (Australia): Hezbollah आतंकवादी सञ्जालको रूपमा सूचीकरण
सम्पूर्ण नोट: यो लेख सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध सूचना र संदर्भहरूको आधारमा तैयार गरिएको हो। व्यक्तिगत पहचान र रोजगार विवरणहरू गोपनीयताका कारण संरक्षित रहेका छन्।
